ประสิทธิผลของการพยาบาลแบบบูรณาการในการป้องกันภาวะไตวายเฉียบพลันในผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจแบบเปิด
The Effectiveness of Integrated Nursing Care in Preventing Acute Kidney Injury in Patients Undergoing Open Heart Surgery
คำสำคัญ:
การพยาบาลแบบบูรณาการ, การผ่าตัดหัวใจแบบเปิด, ต้นทุนการรักษา, ภาวะไตวายเฉียบพลัน, ระยะวันนอนในหอผู้ป่วยวิกฤต, Integrated Nursing Care, Open-Heart Surgery, Treatment Cost, Acute Kidney Injury, ICU Length of Stayบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบกึ่งทดลอง แบบ 2 กลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการให้การพยาบาล เพื่อศึกษาผลของการพยาบาลแบบบูรณาการในการป้องกันภาวะไตวายเฉียบพลันในผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจแบบเปิดต่ออุบัติการณ์ภาวะไตวายเฉียบพลัน ระยะเวลาการพักรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤต ต้นทุนการรักษา และความพึงพอใจของพยาบาลวิชาชีพ ดำเนินการในโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด จำนวน 80 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 40 ราย รูปแบบการพยาบาลแบบบูรณาการพัฒนาตามแนวทาง KDIGO ประกอบด้วยการทำงานเป็นทีมสหวิชาชีพ การใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ผ่าน KDIGO Bundle การดูแลที่เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง และการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่องใน 72 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลและแบบประเมินความพึงพอใจของพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Chi-square, Fisher’s exact test และ Mann-Whitney U test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05
ผลการศึกษาพบว่า อุบัติการณ์ภาวะไตวายเฉียบพลันระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 7.5 เทียบกับร้อยละ 22.5; p = .116) แต่กลุ่มทดลองมีแนวโน้มการเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันต่ำกว่ากลุ่มควบคุม 3 เท่า (RR = 0.33, 95% CI: 0.10–1.14) และค่า Serum Creatinine ลดลงอย่างมีนัยสำคัญภายใน 24 ชั่วโมงแรก (p = .038) ระยะเวลาพักรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤตไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p = .078) แต่กลุ่มทดลองมีมัธยฐานวันนอนสั้นกว่า (3 วัน เทียบกับ 4 วัน) ต้นทุนการรักษาไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (p = .236) แต่มีแนวโน้มลดลงร้อยละ 15.6 และพยาบาลวิชาชีพมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการดูแลเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p < .001)
การพยาบาลแบบบูรณาการไม่พบความแตกต่างของอุบัติการณ์ AKI อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .116) อย่างไรก็ตาม กลุ่มทดลองมีแนวโน้มความเสี่ยงลดลง 3 เท่า (RR = 0.33) และค่า sCr ลดลงอย่างมีนัยสำคัญใน 24 ชั่วโมงแรก (p = .038) ซึ่งสะท้อนแนวโน้มเชิงบวกทางคลินิก และเพิ่มความพึงพอใจของพยาบาลวิชาชีพ จึงควรศึกษาในกลุ่มตัวอย่างที่ใหญ่ขึ้นเพื่อยืนยันประสิทธิผลต่อไป
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs). Geneva: WHO; 2024.
รัชนี ไตรยะวงศ์, นงลักษณ์ เภทพ่อค้า, วรนุต สีมาดำรงชัย, สุภาภรณ์ เจริญปรุ, กรรณิการ์ เหมรุ่งโรจน์. ผลการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกในการป้องกันภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันในผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจแบบเปิดที่ได้รับยาระงับความรู้สึกแบบทั่วไป. วารสารพยาบาลตำรวจ มกราคม-มิถุนายน 2564; 13(1): 102-12.
Hardin SR, Kaplow R. Cardiac surgery essentials for critical care nursing. 3rd ed. Burlington (MA): Jones & Bartlett Learning; 2019.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. รายงานต้นทุนการรักษาผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจที่มีภาวะแทรกซ้อน. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ; 2566.
ศิวพันธ์ ยุทธแสน, ทีปทัศน์ ชินตาปัญญากุล, เกษรา ธิเขียว. การพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดในระยะวิกฤต: การนำผลงานวิจัยสู่การปฏิบัติทางคลินิก. วารสารพยาบาลตำรวจ กรกฎาคม-ธันวาคม 2564; 13(2): 452-63.
สมาคมศัลยแพทย์ทรวงอกแห่งประเทศไทย. สถิติการผ่าตัดหัวใจในประเทศไทย ปี 2564-2566. กรุงเทพฯ: สมาคมศัลยแพทย์ทรวงอกแห่งประเทศไทย; 2567.
Silva TFD, Silva KRDC, Nepomuceno CM, Corrêa CSM, Godoy JPM, Santos ATLD, et al. Incidence of acute kidney injury post cardiac surgery: a comparison of the AKIN and KDIGO criteria. Braz J Anesthesiol 2021; 71(5): 511-6. doi: 10.1016/j.bjane.2021.02.016. PubMed PMID: 34537122.
ศศิยา ศิริรัตนวรางกูร. พยาธิสรีรวิทยาของไตหลังการผ่าตัดหัวใจ. ม.ท.ป.; 2563.
ศศิพิมล ธรรมวาระ, กล้าเผชิญ โชคบํารุง, จอม สุวรรณโณ. การศึกษาอุบัติการณ์และระดับความเสี่ยงของภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี: ผลการศึกษาเบื้องต้น. Science, Technology, and Social Sciences Procedia, 2024; 2024(3): CRF03.
นิษา ถนัดค้า, นงลักษณ์ เมธากาญจนศักดิ์. ผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลในการป้องกันภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลัน ต่อผลลัพธ์ทางคลินิก ในผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ กรกฎาคม-กันยายน 2562; 37(3): 69-78.
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). Clinical practice guideline for acute kidney injury; 2012.
Polit DF, Beck CT. Essentials of nursing research. 10th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2020.
Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods 2007; 39(2): 175-91. doi: 10.3758/bf03193146. PubMed PMID: 17695343.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. สถิติทางการวิจัยทางการพยาบาล. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.
Alshaikh HN, Katz NM, Gani F, Nagarajan N, Canner JK, Kacker S, et al. Financial impact of acute kidney injury after cardiac operations in the United States. Ann Thorac Surg 2018; 105(2): 469-75. doi:10.1016/j.athoracsur.2017.10.053. PubMed PMID: 29275828.
Barbu M, Hjärpe A, Martinsson A, Dellgren G, Ricksten SE, Lannemyr L, et al. Cardiopulmonary bypass management and acute kidney injury in cardiac surgery patients. Acta Anaesthesiol Scand 2024; 68(3): 328-336. doi: 10.1111/aas.14357. PubMed PMID: 38069475.
Xu S, Liu J, Li L, Wu Z, Li J, Liu Y, et al. Cardiopulmonary bypass time is an independent risk factor for acute kidney injury in emergent thoracic aortic surgery: a retrospective cohort study. J Cardiothorac Surg 2019; 14(1): 90. doi:10.1186/s13019-019-0907-x. PubMed PMID: 31064409.
García-de-la-Asunción J, Pastor E, Perez-Griera J, Belda FJ, Moreno T, García-del-Olmo E, et al. Oxidative stress injury after on-pump cardiac surgery: effects of aortic cross clamp time and type of surgery. Redox Rep 2013; 18(5): 193-9. doi: 10.1179/1351000213Y.0000000060. PubMed PMID: 24020718.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ยโสธรเวชสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของยโสธรเวชสาร
