ปัจจัยที่มีผลต่อความล้มเหลวในการใช้เครื่องให้ออกซิเจนด้วยอัตราไหลสูงผ่านเครื่องทำความชื้นทาง nasal cannular ในผู้ป่วยเด็กที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ๕๐ พรรษา มหาวชิราลงกรณ
คำสำคัญ:
เครื่องให้ออกซิเจนด้วยอัตราไหลสูงผ่านเครื่องทำความชื้น, ผู้ป่วยเด็ก, ความล้มเหลว, ROX index, S/F ratioบทคัดย่อ
ความเป็นมา: ภาวะหายใจลำบากในผู้ป่วยเด็กพบได้บ่อย ปัจจุบันมีการนำ heated humidified high flow nasal cannula (HHFNC) มาใช้มากขึ้น การทราบปัจจัยที่มีผลต่อการรักษาล้มเหลวจะช่วยให้ผู้ดูแลมีการเฝ้าระวังติดตามเพื่อให้เกิดผลลัพธ์การรักษาที่ดี
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอัตราความล้มเหลวในการใช้ HHFNC และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความล้มเหลวในการใช้ HHFNC ในผู้ป่วยเด็กโรงพยาบาล ๕๐ พรรษา มหาวชิราลงกรณ
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่างได้จากเวชระเบียนผู้ป่วยเด็กอายุมากกว่า 1 เดือน -15 ปี ที่ได้รับการรักษาด้วย HHFNC ระหว่าง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึง 30 กันยายน พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปและอัตราความล้มเหลวของการใช้ HHFNC ด้วยสถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความล้มเหลวในการใช้ HHFNC ด้วยสถิติ Chi-square test และ binary logistic regression analysis
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่ทำการศึกษาทั้งหมด 445 ราย มีอายุเฉลี่ย 36 เดือน เป็นเพศชายร้อยละ 61.6 ป่วยเป็นโรคปอดอักเสบ ร้อยละ 72.6 ส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวเป็นโรคหอบหืด ร้อยละ 14.3 พบการรักษาด้วย HHFNC ล้มเหลว 30 ราย คิดเป็นอัตราร้อยละ 6.7 ที่ 2 ชั่วโมง ค่า ROX index ของกลุ่มล้มเหลวต่ำกว่ากลุ่มสำเร็จ (5.68 ± 2.16 เทียบกับ 9.26 ± 32.07, p value 0.001) และที่ 4 ชั่วโมง ค่า S/F ratio ของกลุ่มล้มเหลวต่ำกว่ากลุ่มสำเร็จ (200.84 ± 84.88 เทียบกับ 215.94 ± 80.74, p value 0.017) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับโอกาสการเกิดความล้มเหลวต่อการรักษาด้วย HHFNC ได้แก่ ได้แก่ ประวัติเคยใช้เครื่องช่วยหายใจ (OR 4.35, 95% CI 1.23-14.29) อัตราการหายใจลดลง < ร้อยละ 20 ภายใน 2 ชั่วโมง (OR 10.78, 95% CI 1.25-92.96) และ Max FiO2 > 60% (OR 12.50, 95% CI 4.55-33.33)
สรุป: พบมีอัตราความล้มเหลวของการใช้ HHFNC ร้อยละ 6.74 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับโอกาสการเกิดความล้มเหลวต่อการรักษาด้วย HHFNC ได้แก่ ประวัติการใช้เครื่องช่วยหายใจ อัตราการหายใจลดลง < ร้อยละ 20 ภายใน 2 ชั่วโมง และ max FiO2 > 60% พบ S/F ratio และ ROX index ในกลุ่มล้มเหลวมีค่าต่ำกว่าแบบมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 4 และ 2 ชั่วโมงตามลำดับ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Panetti B, Bucci I, Di Ludovico A, Pellegrino GMichela, Filippo PD, Pillo SD, et al. Acute respiratory failure in children: A clinical update on diagnosis. Children. 2024;11:1232.
Swain SK, Choudhury J. Pediatric airway diseases. Indian J Health Sci Biomed Res. 2019;12:196-201.
Wong JJM, Tan HL, Sultana R, Ma YJ, Aguilan AB, Goh CY, et al. Respiratory support after extubation in children with pediatric ARDS. Respir Care. 2024;69:422-9.
Uppala R, Sitthikarnkha P, Techasatian L, Saengnipanthkul S, Kosalaraksa P, Thepsuthammarat K, et al. Epidemiology, outcomes, and factors associated with mortality in pediatric acute respiratory distress syndrome in hospitalized Thai children: A nationwide retrospective analysis, 2015-2022. Critical Care. 2025;29:298.
Hernández-Corredor L, Plazas-Pachón R, Argote-Bolaños F, Lopez P, Vanegas MN, Lopez S, et al. Burden of respiratory failure in pediatric patients: Analysis of a prospective multicenter cohort in Bogotá, Colombia. Health Sci Rep. 2023;6:e1617.
Andrade RC, Leite ACAB, Alvarenga WA, Neris RR, Araújo JS, Polita NB, et al. Parental psychosocial needs in Brazilian pediatric intensive care units. Intensive Crit Care Nurs. 2022;72:103277.
Venanzi A, Di Filippo P, Santagata C, Pillo SD, Chiarelli F, & Attanasi M. Heated humidified high-flow nasal cannula in children: State of the art. Biomedicines, 2022;10:2353.
Nolasco S, Manti S, Leonardi S, Vancheri C, & Spicuzza L. High-flow nasal cannula oxygen therapy: Physiological mechanisms and clinical applications in children. Front Med. 2022;9:920549.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลหน่วยงานบริการสุขภาพ: โรงพยาบาล 50 พรรษา มหาวชิราลงกรณ รหัส 21984 [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://hcode.moph.go.th/code/19286/
World Health Organization. The Management of acute respiratory infections in children: Practical guidelines for outpatient care. Geneva: World Health Organization. 1995.
Muhetaer Y, Zhang SM, Moming A, Liu K, Zhong M. Prediction of high-flow nasal cannula failure in critically ill patients: A narrative review. J Intensive Care. 2026;14:27.
Groot OQ, Ogink PT, Lans A, Twining PK, Kapoor ND, DiGiovanni W, et al. Machine learning prediction models in orthopedic surgery: A systematic review in transparent reporting. J Orthop Res. 2022;40:475-83.
Lakens D. Sample size justification. Collabra Psychol. 2022;8:33267.
Riley RD, Collins GS. Stability of clinical prediction models developed using statistical or machine learning methods. Biometr J. 2023;65:e2200302.
นันทนิช วงษ์สวัสดิ์, นิศารัตน์ สำเร. ผลลัพธ์ของการใช้ HFNC ในผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะหายใจลําบากเฉียบพลัน. วารสารกุมารเวชศาสตร์. 2568;64:138-55.
ธานัติยา อรุุโณทอง. ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้ High Flow Nasal Cannula (HFNC) ในเด็กโรคปอดอักเสบ. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3. 2567;21:326-33.
Liu J, Lit D, Luo L, Liu Z, Li X, & Qiao L. Analysis of risk factors for the failure of respiratory support with high-flow nasal cannula oxygen therapy in children with acute respiratory dysfunction: A case-control study. Front Pediatr. 2022;10:979944.
Aydın O, Aydın EA, Birbilen AZ, Tekşam Ö. Predictive factors of high-flow nasal cannula oxygen therapy failure in children with respiratory distress treated in a pediatric emergency department. Turk J Pediatr. 2021;63:1012-9.
Betters KA, Gillespie SE, Miller J, Kotzbauer D, Hebbar KB. High flow nasal cannula use outside of the ICU; factors associated with failure. Pediatr Pulmonol. 2017;52:806-12.
Kim GE, Choi SH, Park M, Jung JH, Lee M, Kim SY, et al. SpO2/FiO2 as a predictor of high flow nasal cannula outcomes in children with acute hypoxemic respiratory failure. Scientific Reports [Internet]. 2021 [2026 Mar. 15];11:13439. Available from: https://doi.10.1038/s41598-021-92893-7
Yuniar I, Pudjiadi AH, Dewi R, Prawira Y, Puspaningtyas NW, Tartila T, et al. Respiratory Rate Oxygenation (ROX) index as predictor of high flow nasal cannula in pediatric patients in pediatric intensive care unit. BMC Pulmonary Medicine. 2024;24:216.
Saelim K, Thirapaleka B, Ruangnapa K, Prasertsan P, Anuntaseree W. Predictors of high-flow nasal cannula failure in pediatric patients with acute respiratory distress. Clin Exp Pediatr. 2022;65:595-601.
Sunkonkit K, Kungsuwan S, Seetaboot S, Reungrongrat S. Factors associated with failure of using high flow nasal cannula in children. Clin Respir J. 2022;16:732-9.
รัตติกาล มณีนุตร์, ศรีสุดา อัศวพลังกูล, โสภณ อัศวพลังกูล. ปัจจัยที่มีผลต่อความล้มเหลวในการใช้เครื่องออกซิเจนด้วยอัตราการไหลสูง ผ่านเครื่องทำความชื้นให้กับผู้ป่วยเด็กทาง nasal cannula ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลแม่สอด [Internet]. 2022. [cited 10 March 2026]. Available from: https://hpc2appcenter.anamai.moph.go.th/academic/web/files/2565/research/MA2565-003-01-0000000396-0000000857.pdf
Townsel CD, Emmer SF, Campbell WA, & Hussain N. Gender differences in respiratory morbidity and mortality of preterm neonates. Front Pediatr. 2017;5:6.
D'Alessandro M, Vanniyasingam T, Patel A, Gupta R, Giglia L, Federici G, et al. Factors associated with treatment failure of high-flow nasal cannula among children with bronchiolitis: A single-centre retrospective study. Paediatr Child Health. 2020;26:e229-35.
Guillot C, Reun CL, Behal H, Labreuche J, Recher M, Duhamel A, et al. First-line treatment using high-flow nasal cannula for children with severe bronchiolitis: Applicability and risk factors for failure. Arch Pediatr. 2018;25:213-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย และ สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
